Kraina Herbaty
0,00 zł 0

Koszyk

Brak produktów w koszyku.

Kontynuuj zakupy
Brakuje Ci jeszcze 99,00 zł do darmowej wysyłki.
0,00 zł 0

Koszyk

Brak produktów w koszyku.

Kontynuuj zakupy
Brakuje Ci jeszcze 99,00 zł do darmowej wysyłki.
Kraina Herbaty

Pu-erh: co to za herbata, właściwości i jak ją parzyć

Pu-erh Tuocha 100g

Pu-erh to herbata, która dzieli ludzi. Jedni kochają jej głęboki, ziemisty smak, inni przy pierwszym łyku pytają, czy na pewno się nie zepsuła. W Polsce znana jest głównie jako „czerwona herbata na odchudzanie”, co ma niewiele wspólnego z tym, czym naprawdę jest. Wyjaśniamy, skąd pochodzi, czym różni się shu od sheng, jak parzyć tuochę i dlaczego nie można mylić pu-erh z rooibosem.

W skrócie: pu-erh to fermentowana herbata z chińskiej prowincji Yunnan, w Polsce nazywana często czerwoną. Shu ma przyspieszoną fermentację i ciemny, ziemisty smak, sheng starzeje się naturalnie przez lata. Przed parzeniem liście płucze się wrzątkiem, a potem parzy we wrzątku kilka razy. Nie ma przekonujących dowodów, że odchudza.

Co to jest pu-erh?

Pu-erh to herbata z krzewu herbacianego (Camellia sinensis var. assamica, odmiana o dużych liściach), pochodząca z prowincji Yunnan w południowo-zachodnich Chinach [1]. Nazwa pochodzi od miasta Pu’er, przez które herbata trafiała do handlu. Od innych herbat odróżnia ją fermentacja po wysuszeniu liści, prowadzona przez mikroorganizmy, głównie grzyby i bakterie [2]. Dlatego pu-erh, podobnie jak wino, może zmieniać smak z wiekiem.

Nazwa „czerwona herbata” to polska tradycja. W Chinach „czerwoną herbatą” (hong cha) nazywa się to, co my nazywamy czarną, a pu-erh należy do grupy „herbat ciemnych” (hei cha). Stąd częste zamieszanie, zwłaszcza gdy ktoś kupuje za granicą albo czyta zagraniczne opisy.

Shu i sheng: czym się różnią?

Pu-erh shu (dojrzały)

Powstaje metodą przyspieszonej fermentacji, opracowaną w latach 70. XX wieku. Liście układa się w wilgotne stosy, w których fermentują z udziałem mikroorganizmów [2]. Czas zależy od producenta: naszą Pu-erh Tuocha producent opisuje jako fermentowaną przez 24 miesiące. Efekt to ciemny, niemal czarny napar o smaku ziemistym, drzewnym, czasem czekoladowym.

Pu-erh sheng (surowy)

Liście po wysuszeniu prasuje się i pozostawia do naturalnego starzenia, które trwa latami. Młody sheng jest jasny, świeży, czasem cierpki, bliżej mu do zielonej herbaty. Z wiekiem ciemnieje i łagodnieje. Surowy i dojrzały pu-erh różnią się smakiem, składem chemicznym i mikroorganizmami [1].

ShuSheng
Fermentacjaprzyspieszona, w stosachnaturalna, lata
Kolor naparuciemnobrązowyod złotego do bursztynowego
Smakziemisty, drzewny, łagodnyświeży, cierpki, owocowy (młody)
Dla kogona startdla bardziej doświadczonych

Jak smakuje pu-erh?

Shu pachnie wilgotnym lasem, drewnem i ciemnym kakao. Pierwszy łyk bywa zaskoczeniem, bo w smaku jest mało goryczy, a dużo gładkości. Sheng jest ostrzejszy i bardziej cierpki, więc zwykle sięga się po niego później. Jeśli pierwsza filiżanka Cię odrzuciła, spróbuj krótszego parzenia, zanim skreślisz cały gatunek.

Formy pu-erh

  • Tuocha. Prasowana „miseczka” albo gniazdko. Bywa mała, na jedno parzenie, ale też większa, z której odłamuje się porcje. Nasza Pu-erh Tuocha waży 100 g (47,70 zł), więc wystarcza na wiele parzeń. Jeśli wolisz gotowe porcje, sięgnij po Pu-erh Gniazda (10,87 zł za 50 g): w 100 g mieści się około 12-13 gniazd.
  • Cegiełka i placek (bing). Większe prasowane formy, z których odłamuje się kawałki nożykiem lub szpikulcem.
  • Sypany. Liście luzem, najprostsze w dozowaniu. Zobacz klasyczny Pu-Erh (13,19 zł za 50 g).

Prasowanie ułatwia transport i przechowywanie, a prasowane liście wolniej się otwierają, więc pierwsze parzenie bywa słabsze.

Jak przechowywać pu-erh

Pu-erh trzymaj z dala od światła, wilgoci i kuchennych zapachów, bo łatwo je chłonie. Zwykła szczelna puszka w szafce, z dala od przypraw i kuchenki, wystarczy przy herbacie, którą wypijesz w kilka miesięcy. Długie starzenie to osobne hobby i nie ma sensu przy herbacie do codziennego picia.

Właściwości pu-erh

Pu-erh zawiera kofeinę, polifenole i inne związki powstające podczas fermentacji. W pracy na szczurach kofeiny było wyraźnie więcej po fermentacji stosowej, a katechin mniej [3]. Przegląd z 2022 roku wymienia wiele kierunków badań nad pu-erh, od cholesterolu po otyłość, ale jego autorzy piszą wprost, że nieliczne badania na ludziach nie dają podstaw, by uznać deklarowane działanie lecznicze [1].

Czy pu-erh odchudza?

Dowodów na to, że napar z pu-erh odchudza, nie ma. Pu-erh jako „herbata na odchudzanie” to skutek badań głównie laboratoryjnych i na zwierzętach. Z badań na ludziach najczęściej przywoływane jest małe badanie z 2016 roku: 59 osób z nadwagą lub lekką otyłością i wysokim cholesterolem przez 20 tygodni przyjmowało 3 g ekstraktu dziennie. Masa ciała spadła bardziej niż przy placebo, ale różnice w tkance tłuszczowej nie były istotne, a autorzy są powiązani z firmą farmaceutyczną [4]. To ekstrakt, nie filiżanka herbaty, a jedno badanie nie wystarcza do żadnej obietnicy.

Tak jest uczciwie: pu-erh to aromatyczny napój praktycznie bez kalorii, który wielu osobom dobrze smakuje po ciężkim posiłku. Jeśli ktoś zastępuje nim słodkie napoje, zje mniej cukru, ale to zasługa zamiany, nie „spalania tłuszczu”. Pamiętaj też o kofeinie: pu-erh wieczorem może utrudnić zasypianie.

Na co uważać

Przegląd z 2022 roku zwraca uwagę, że w pu-erh wykrywano metale ciężkie, mikotoksyny i inne zanieczyszczenia, zależnie od warunków uprawy, przetwarzania i przechowywania [1][2]. Dlatego kupuj herbatę z pewnego źródła i wyrzuć ją, jeśli pachnie stęchlizną. Przy lekach, ciąży i ograniczeniach kofeiny obowiązują te same zasady co przy innych herbatach: zapytaj lekarza, a limit kofeiny licz ze wszystkich źródeł. Dla dorosłych EFSA podaje 400 mg dziennie, a w ciąży i przy karmieniu 200 mg [5].

Jak parzyć pu-erh

  1. Odmierz liście. Ok. 3-5 g na 200-300 ml przy parzeniu w kubku lub czajniczku. Z dużej tuochy odłam kawałek wielkości łyżeczki. Małe gniazdko wrzuć w całości.
  2. Przepłucz. Zalej liście wrzątkiem i po 5-10 sekundach wylej wodę. Płukanie otwiera liście i spłukuje kurz. Prasowane formy możesz przepłukać dwa razy.
  3. Parz we wrzątku. 95-100°C, pierwsze parzenie 2-4 minuty w kubku lub czajniczku.
  4. Parz kilka razy. Każde kolejne parzenie wydłużaj o 30-60 sekund. Dobry pu-erh wytrzymuje 3-5 parzeń i więcej.

Jak odłamać tuochę

Wsuń nożyk lub szpikulec z boku, między warstwy liści, i podważ, zamiast ciąć w poprzek. Dzięki temu oderwiesz całe liście, a nie pył. Jeśli tuocha jest bardzo twarda, potrzymaj ją chwilę nad parą albo zacznij od brzegu, gdzie liście są luźniejsze. Nie ma potrzeby kruszyć jej drobno: kawałek rozwinie się sam przy drugim zalaniu.

Parzenie gongfu

Dla miłośników: mały czajniczek lub gaiwan, ok. 5-7 g na 100 ml, płukanie, potem bardzo krótkie parzenia po 10-20 sekund, wydłużane z każdym kolejnym. Tak poznasz, jak smak zmienia się w czasie. Odpowiedni czajniczek znajdziesz w czajniczkach do herbaty.

Najczęstsze błędy

  • pominięcie płukania: w naparze zostaje kurz i ostrzejszy zapach,
  • za długie pierwsze parzenie: smak jest ciężki i gorzki,
  • trzymanie herbaty przy kuchennych zapachach: pu-erh łatwo je chłonie,
  • ocena po pierwszym zalaniu: prasowane liście dopiero się otwierają, więc spróbuj też drugiego parzenia.

Jeśli ziemisty smak Cię nie przekonuje, zacznij od wersji z dodatkami. Pu-erh Milk ma łagodniejsze, mleczne nuty, a Pu-erh Wiśniowo Rumowa jest wyraźnie owocowa i ziemistość czuć w niej ledwie.

Pu-erh a rooibos: to nie to samo

Oba napary są czerwonawe i bywają nazywane „czerwoną herbatą”, ale to zupełnie różne rośliny:

  • pu-erh: herbata z krzewu herbacianego z Chin, zawiera kofeinę [3],
  • rooibos: krzew Aspalathus linearis z Republiki Południowej Afryki, naturalnie bez kofeiny, słodkawy w smaku [6].

Jeśli szukasz czegoś na wieczór, wybierz rooibos. Jeśli szukasz głębokiego, ziemistego smaku, pu-erh.

Produkty z artykułu

FAQ

Co to jest pu-erh?

Fermentowana herbata z chińskiej prowincji Yunnan. W Polsce nazywana czerwoną, w Chinach należy do herbat ciemnych.

Czym różni się pu-erh shu od sheng?

Shu przechodzi przyspieszoną fermentację i ma ciemny, ziemisty smak. Sheng starzeje się naturalnie przez lata i za młodu jest jasny i świeży.

Jak parzyć pu-erh?

Przepłucz liście wrzątkiem przez 5-10 sekund, wylej wodę, a potem parz we wrzątku 2-4 minuty. Liście zalewaj ponownie 3-5 razy.

Jakie właściwości ma czerwona herbata?

Czerwona herbata w polskich sklepach to zwykle pu-erh. Zawiera kofeinę i polifenole, a autorzy przeglądu z 2022 roku piszą, że nieliczne badania na ludziach nie potwierdzają jej deklarowanego działania leczniczego [1]. Nie jest lekiem.

Czy pu-erh odchudza?

Nie ma przekonujących dowodów z badań na ludziach. To napój praktycznie bez kalorii, ale nie środek na odchudzanie.

Czy pu-erh ma kofeinę?

Tak, jak każda herbata z krzewu herbacianego.

Czy pu-erh i rooibos to to samo?

Nie. Pu-erh to herbata z Chin z kofeiną, rooibos to roślina z RPA bez kofeiny.

Jak parzyć pu-erh tuocha?

Odłam kawałek albo weź całą małą tuochę, przepłucz wrzątkiem (można dwa razy), a potem parz we wrzątku. Prasowane liście rozwijają się powoli, więc pierwsze parzenie bywa słabsze.


Spróbuj pu-erh tuocha. Sprawdź herbaty czerwone i zacznij od łagodnego shu.

Źródła

  1. Wang S., Qiu Y., Gan R.-Y., Zhu F., Chemical constituents and biological properties of Pu-erh tea, Food Research International 2022: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Xu J. i in., Regulation of fungal community and the quality formation and safety control of Pu-erh tea, Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety 2022: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Ding Q. i in., Comparison of hypoglycemic effects of ripened pu-erh tea and raw pu-erh tea in streptozotocin-induced diabetic rats, RSC Advances 2019: pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Jensen G.S. i in., Reduction of body fat and improved lipid profile associated with daily consumption of a Puer tea extract in a hyperlipidemic population, Clinical Interventions in Aging 2016: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. EFSA, Caffeine (opinia z 2015 r.): efsa.europa.eu
  6. SANBI (South African National Biodiversity Institute), Aspalathus linearis: pza.sanbi.org

Polecane produkty

Testowy alt Pu-erh Tuocha 100g
Idealny dla fanów herbaty pu erh

47,70 zł

Najniższa cena produktu w okresie 30 dni: 47,70 zł.

Dodaj do listy życzeń
Dodaj do listy życzeń
Pu-erh Milk Pu-erh Milk
Ziemisty smak przeplatany mlecznym akcentem

13,19 zł

Najniższa cena produktu w okresie 30 dni: 13,19 zł.

Dodaj do listy życzeń
Dodaj do listy życzeń
-13%
Pu-erh Wiśniowo Rumowa Pu-erh Wiśniowo Rumowa
Wyśmienicie pachnąca herbata Pu-erh o wiśniowo-rumowych akcentach.

14,49 zł

Najniższa cena produktu w okresie 30 dni: 14,49 zł.

Dodaj do listy życzeń
Dodaj do listy życzeń
-13%
Pu-erh Gniazda Pu-erh Gniazda
Chińska herbata Pu-erh prasowana w kształcie gniazd.

12,49 zł 10,87 zł

Najniższa cena produktu w okresie 30 dni: 10,87 zł.

Dodaj do listy życzeń
Dodaj do listy życzeń

Gwarancja jakości
lub zwrot do 365 dni

Sprzedajemy herbaty
już od 2007 r.

Darmowa dostawa już od 99 zł

Zamów do godz. 14, a wyślemy jeszcze dziś

Tylko naturalne aromaty

Herbaty i kawy z całego świata

Zapisz się do newslettera

Otrzymuj kupony rabatowe,
informacje o darmowej dostawie
oraz innych promocjach i nowościach.
Dołącz do nas
Bądź na bieżąco

Potrzebujesz pomocy?

Skontaktuj się z Anią
+48 732 108 822
(pon.-pt. w godz. 10-16:00)
[email protected]
Powiadom o dostępności Poinformujemy Cię, gdy produkt będzie dostępny w magazynie.